सपिङमा रमाउनु कतिपय मान्छेहरुको सोख हुन सक्छ तर मलाई सपिङ गर्न भनेपछि दिक्दारीले छोपिहाल्छ । तैपनि बेला बेलामा सपिङबाट पन्छिन चाहि म सकिरहेको हुदिन । आफ्नै लागि सपिङ गर्नु केही सहज भए पनि अरुहरु -मतलब आफ्नै मान्छेहरु) का लागि सपिङ आफूले गरिदिनु पर्ने भएमा मलाई टाउको भारी भएर आउँछ । उनीहरुको रोजाई कस्तो होला भन्ने मलाई ठूलो समस्या पर्दछ । कहिलेकाही कुनै आधार विना नै केही किनिदिनु पर्‍यो भने त मेरो लागि साह्रै अप्ठ्यारो हुन्छ । फेरि प्रायजसो आफ्नै काममा (हुन त मैले काम गरेरै ठूलो प्रगति गर्न त सकेको छैन । प्रगति मतलब पैसा कमाउन) व्यस्त भईरहने मलाई केही घण्टा सपिङको लागि निष्कदा पेन्डिङ भएका कामहरुले मार्केटमा नै चिच्याईरहेको भान हुन्छ । अनि त जहिले पनि हतार हतार र्फकनु पर्ने हुन्छ ।  

साथीहरुले आफ्नै शब्दमा मलाई कमेन्टहरु गरे पनि म आफूलाई कुवाको भ्यागुता भन्न रुचाउँछु । किनकि म विरल्लै मेरो बिजिनेसलाई छाडेर कही कतै पनि पुगेको हुन्छ । तर म विभिन्न सुचना सञ्चारबाट टाढिएको भने हुँदिन । झण्डै १४ घण्टा इन्टरनेटमा विताउने म विश्वमा अनि आफ्नै मुलुकमा भईरहेको विभिन्न घटनाहरुदेखि जानकार नै हुन्छ । अनि कति साथीहरुले आजको हेडलाईन के छ ? आज कहाँ के भएको छ ? नयाँ प्रविधि के आईरहेको छ ? क्रिकेटमा कस्ले कति रन बनायो ? आदि इत्यादि अनि यस्तै खालका प्रश्नहरु भेटमा, फोनबाट सोधिरहनु हुन्छ  अनि प्राय म यस्ता प्रश्नहरुको जवाफ फर्काउन कति पनि समय लगाईरहेको हुँदिन ।  

फेरि कतिपय मलाई चिन्ने मित्रहरुलाई निःशुल्क (आजकाल जेको लागि पनि पैसा तिर्नु पर्छ नि त ।) हटलाईन सुविधा दिनु पनि मेरो दिन चर्या नै भने पनि हुन्छ । आखिर म खासै कुनै विषयको विशेषज्ञ चाहि परिन हैं । तैपनि कम्प्युटरमा आउने समस्याहरु, भाइरसका बारेमा, कुनै पनि कम्प्युटर अप्लीकेशन चलाउँदा आउने समस्या आदि विषयहरुमा फोनबाट घरी घरी सोधिरहने र मैलें झन्झट नमानि जवाफ फकाईरहने पनि मेरो चर्या नै हो । कहिले काही आफू अलिक व्यष्त भईन्छ, साथीको फोन आउँछ, कुरो एकदम साधारण हुन्छ, अनि डिष्र्टव महसुस गरिरहेको हुन्छु । फेरि साथीलाई म सहयोग गर्न सक्दिन भनेर भन्न पनि त सक्दिन । (साथीहरु ! नरिसाउनुस हैं म यहाँहरुलाई सधैं सहयोग गर्न तयार छु ।)  

मलाई थाहा छ मेरो दैनिकी म जति चाहन्छु त्यति (अलिकतिपनि) रचनात्मक भएको छैन । म जे सोच्छु, यस्तो गर्छु उस्तो गर्छु भन्छु तर त्यसलाई कार्यान्वयन गरेकै हुँदिन । त्यसैले म आफूलाई रचनात्मक मान्दै मान्दिन । आशा छ भविष्यमा म रचनात्मक बन्दै जानेछु, मित्रहरुको सल्लाह र  सुझाव पाएमा ।  

ब्लग अब निरन्तर पुनताजगी गर्छु भन्ने मनमा यीख लिएर शुरु गरेको छु  । हुन त झण्डै एक डेढ बर्षअगाडि देखि नै यस्तो विचार नगरेको होइन तर विभिन्न कारणहरु (विशेष गरी भोलि गरौंला नि भन्ने बानी) ले गर्दा समयमा सोचेको कुरा गर्न सकिन । जे होस् ढिलै भए पनि म ब्लग लेख्न सन्किएको छु ।  

ब्लग त लेख्ने तर के लेख्ने भन्ने समस्या मैंले देखेको छु । कम्प्युटरको अगाडि प्रायः समय विताउने म बाहिरी स्थानहरुमा प्रत्यक्ष रुपमा कम पुग्ने भएपछि अनुभवहरु पनि त्यति नहोलान कि जस्तो पनि लागेको छ तर पनि म कोशिश चाहि गर्नेछु यसलाई निरन्तरता दिने ।  मैले अस्ति मेरो ब्लगमा आफूले लेखेको एउटा कथा समावेश गरेको थिएँ । त्यसको प्रतिक्रिया पनि पाउदै छु त्यसैले म अलि खुशी पनि छु, ब्लगलाई निरन्तरता दिने मेरो इच्छा झन बढेर आएको छ ।

केही समय देखि निरन्तर रुपमा मैले केही नेपाली ब्लगरहरुको ब्लगहरु बढ्दै आइरहेको छु । अरु विदेशीहरुको ब्लग भन्दा नेपाली ब्लगहरु केही पृथक पाएको छु । यसले चर्चा पनि पाई रहेको छ । कान्तिपुर पत्रिकामा बेला बेलामा आई रहने ब्लग सम्बन्धि चर्चा, ब्लगका लागि प्रसिद्धी कमाएको मेरोसंसार, एकजना भूमिगत मित्र (खै उहाँले आफ्नो अनुहार कहिले देखाउनु हुने हो । तस्वीर त देखाउनु हुन्छ तर अनुहार छोपेर ) को ब्लग से न समथिङ सहित थुप्रै नेपाली ब्लगहरु निरन्तर पढेर म प्रेरित पनि भएको छु । हुन त उहाँहरु जति पनि ब्लगरहरु हुनुहुन्छ धेरै जस्तो पत्रकार साथीहरु हुनुहुन्छ जस्तो लाग्छ मलाई, त्यसैले उहाँहरुको ब्लग लेखाईमा एउटा अर्के किसिमको शैली र खुवी छ जस्तो लाग्छ । उहाँहरु निरन्तर बधाईका पात्रहरु हुनुहुन्छ । 

- राजेन्द्र श्रेष्ठ, गोरखा  

म आफूलाइ शतप्रतिशत स्वस्थ मनस्थितिमा छु भन्ने ठानिरहेको छु । मैले लिने हरेक निर्णयहरु राम्रैसंग अवगत छ । म आफ्‍ना तन्दुरुस्त शरीर लिएर जहाँ पनि पुग्न सक्छु, जसलाई पनि भेट्‍न सक्छु । मेरो विचारहरुलाइ कुनै पनि समय र स्थानमा प्रस्फुटन गराउन सक्छु । को आफन्त, को अन्यत्र, को मित्र, को शत्रु, सवै राम्रैसंग थाहा छ मलाइ । हाँस्नु के हो ? रुनु के हो ? त्यो पनि वुझ्छु म । जन्मनुको परिभाषा मृत्युको औचित्य त्यो पनि त व्याख्या गर्न सक्छु । वास्तवमा म मानव नै हुँ । एउटा सामान्य मानव । वाटोमा हिंडिरहेको हुन्छु । वरिपरिवाट खासखुस आवाजहरु आएर ठोकिन्छ मेरा कानहरुमा । आवाजहरु सुन्नु नै झस्कनु चैं होइन तर म झस्किरहेको हुन्छु, ती आवाजहरु तिर कान फर्काइरहेको हुन्छु, विवश भएर अनि निर्वल र निर्लज भएर । रुन त मिलेन धुरु धुरु, हाँस्न झनै सक्दै सकिन । ठिङ्ग उभिन सकिन, ढ्‍याङ्ग ढल्न पनि भएन । सुस्तरी लागें आफनै गन्तव्यतिर, भुल्न दिइन आफूलाई ति खासखुस आवाजतिर । निरन्तर ठोक्किए आवाजहरु वाटै भरि, गह्रौं टाउको लिएर ढल्न पुगें ओछ्‍यानमा । मेरो मस्तिष्क कुमालेको चक्रसरी घुम्न थाल्यो । किन दुनियाँ देखिरहेछ म मा पागलपन ? किन चिच्याइ रहेछ दुनियाँ लहलहैमा ? ढोकाको ढकढक आवाज, एक जना मित्रको म माथिको सम्वोधनले म जुरुक्क ओछ्‍यानवाट ढोकाको चुकुलसम्म हात पुर्‍याइ सक्छु । मित्रसंगको मित्रतालाई हात मिलाएर स्वागत गर्छु । “तँलाइ सन्चै त छ ? कुनै समस्या छ कि ? निहाउँरो देख्छु नि के भयो तलाइ ?” उसका यी सामान्य प्रश्नहरु किन किन असामान्य लाग्छ मलार्इ तापनि जवाफ दिन्छु, “आरामै छु सवै ठिकै छ ।” वाटाका खासखुसहरुलाई मित्रको प्रश्नहरुसंगै दाँजेर हेर्छु। रिगंटा लाग्छ । भित्ताको आड लिएर कुर्चीमाथि थचक्क थचार्छु आफूलाई । मित्रले असहज तरीकाले मलाई निहालिरहेको भान हुन्छ तैपनि आफूलाई समालिरहेको हुन्छु ।  मध्य रात, टाढा टाढा कुकुरको एकहोरो भुकाई, चन्द्रमाको शान्त र निश्चल प्रकाश, शान्त सडक म निदाउँन सकिरहेको छुइन । मेरा नयनहरु लजाएको छैन निद्रा देवीको अगाडि । मान्छेको चहल पहल, चराचुरुङ्गीको चिरविर, मोटरको आवाज, रविले आफ्‍नो छवि देखाई पो सकेछ । हिड्‍छु दैनिक कर्मका लागि, उही खासखुस, उही आवाजहरु वाटाभरी, कार्यालय आइ पुगी सकिएछ । कता कता महसुस हुन्छ असामान्य वातावरण त्यहाँ छ । उही वाटोभरीका खासखुसहरु यहाँ पनि प्रसार भइसकेछ । म हरेक कुरालाई असहज देख्दैछु । केही दिन, केही रात वित्छ । खासखुसहरु हटेर स्पष्ट शब्दहरु नै सुनिन थाल्छ । कार्यालय पुग्छु, हातमा अवकाशको उपहार मिल्छ । उक्त उपहारको औचित्य बुझ्‍न चाहेर पनि किन हो किन जिब्रो नै फट्‍केन । म अन्यौलमा छु, आत्तिएको भने छैन । मलाई आत्माविश्वास छ, म अरुहरुले भने जस्तै छुइन र हुन पनि सक्दिन । थाहा भयो म त अरुहरुको नजरमा पागल भैसकेछु, वौलाह भैसकेछु। कतिलाई स्पष्ट पारुँ कि म पागल होइन भनेर कसरी प्रमाणित गरुँ कि म एकदम स्वस्थ छु भनेर ।  मैले आफ्‍नो अस्थिर मानसपटललाई फनफनी घुमाएँ । किन ? कसरी ? र के का लागि ? यी अपवाहहरु फैलिए, जसले मेरो सुन्दर जीवनलाई नाश गरिरहेछ । मिठा कल्पनाहरु र चाहनाहरुलाई भताभुङ्गु, ध्वस्त र भष्म गरिरहेछ । यथार्थ ठम्याउनै सकिन ।प्रकाशको तरंग जस्तै विस्तारित भए म विरुद्धको असत्यता, अन्याय र अविश्वास । लाग्छ दुनियाँ सवै म र मेरो अस्तित्व ध्वस्त गर्न लागि परिरहेका छन् । मेरा हरेक शब्द तथा वाक्यहरुलाई असहज ठानिरहेका छन् सवै । म आफ्‍ना प्रतिक्रियाहरु जनाउँछु, आफ्‍ना वाध्यताहरु आफन्तहरुको सामु प्रस्तुत गर्छु तर सवै खेरा जान्छन् । मेरा प्रतिक्रियाहरुमा पनि उनीहरु पागलपन नै देख्छन् । “थाहा छ तपाईंलाई त्यो मान्छे पागल भएको छ रे नि ? के पर्‍यो होला हैं त्यस्तो, जसले गर्दा पागल हुन पुग्यो ।” हो, यस्तै यस्तै शब्दहरुले मेरो सहनशिलता र धैर्यताहरु टुक्रा टुक्रा गरी टुटायो, फुटायो र अन्तमा सवैवाट मलाई पागल नै घोषित गरियो, वौलाह नै वनाइयो । मानसिक तनाव, कान विझाँउने शब्दहरु, दुनियाँका म माथिको दुष्टिकोण, अरुहरुले म माथि गर्ने व्यवहारले म दिक्क भईसकेको छु । म रिसालु वन्दै गएँ, धर्यहिन अनि अस्थिर पनि । आफन्तहरु र समाजलाई झनै वाटो मिल्यो मलाई पागल प्रमाणित गर्न । आत्महत्या गर्ने विचार नउब्जिएको पनि होइन ममा तर कायरताको संज्ञा ग्रहण गर्न पनि चाहिँन ।  वरिपरि हल्ला खल्ला, पाँच सात जना आफन्तहरुको आगमन, ट्‍याक्सीको हर्न, म झस्किन्छु। आफन्तहरुको मुखवाट निस्केको वाक्यहरुको प्रतिवाद गर्न हम्मे हम्मे परिरहेको छ मलाई । “चिन्ता नलिनुस्, उपचार गरेपछि सवै ठिक ठाक हुन्छ । १५/२० दिन त हो अस्पतालमा वस्नु पर्नेे । हिड्‍नुस् जाउँ अस्पताल ।” एक जना शुभचिन्तक भनाउँदो आफन्तको कुरालाई प्रतिवाद गर्ने म मा अव सामर्थ्र्य रहेन । दुई जनाले पाखुरामा समाएर कोचे मलाई ट्‍याक्सी भित्र । मेरो स्वाभिमान र अस्तित्वलाई यस्तो खाडलमा कोचियो जहाँवाट उठ्‍न मलाई साह्रै कठिन हुनेछ । छर(छिमेकीहरु सबैले मलाई उत्सुक भएर चिहाए झैं लाग्यो जसरी कुनै लासलाई घाटमा लान तयार गरिदै छ । ती हेराई प्रति म मुरमुरी रहेको छु । म सवैका लागि रमिते भएको छु । यस्तो लागी रहेछ, म कुनै सकर्सको खेलमा प्रस्तुत गरिने जनावर हुँ । हुने भए सवैलाई वेसरी पिटुँ जस्तो लाग्यो । त्यसपछि मलाई पागल वनाउने दुनियाँ लाई पछाडी तिर धकल्दै हुइँकियो ट्‍याक्सी अस्पतालतिर, मेरो विचार र आस्थालाई भताभुङ्ग अनि खरानी पार्दै । नयनभरि समुद्र छचकल्दै थियो मेरो । साह्रो र गाह्रो वन्धनमा वाधिँएर म अस्पताल पुर्‍याइएँ । विवश मान्छे जानेर तथा चाहेर पनि के नै गर्न पो सक्थें र । निर्जीव वस्तु जसले आफना विचार व्यक्त गर्न सक्दैन, हो त्यस्तै विवश र निर्जीव वनिसकेको थिएँ । पागलै पागलको वीचमा म अब भने पागल जस्तै भइसकेको छु । म सज्जन छु भनेर प्रमाणित गर्नेे शक्ति ममा भरिएन । मैले आफू स्वतन्त्र भएर वाँच्न पाउने अधिकार पनि गुमाई सकेको थिएँ । उपचारको वहानामा पाएको यातना खै कसरी व्यक्त गर्न सक्छु र । लामा लामा दाह्री, फोस्रो कपाल, ऐनामा मैले आफूलाई कुनै पागल भन्दा फरक पाईन । म जस्तै हल्लै हल्लामा वनेका पागलहरुको पीडा दुनियाँलाई के थाहा ? उनीहरु त हल्ला गर्न पाएकोमा गर्भ मात्रै गर्न सक्छन्, खुसी मनाउन सक्छन् । कलम समाएर शिक्षाको ज्योति छर्न पल्केको मेरो आवाज निशब्द वनेको छ । पागलै पागलको वीचमा वसेर आफूलाई सज्जन वनाउन निकै कठिन भइरहेको छ मलाई । नेपथ्यवाट आउने कोलाहल, अस्वाभाविक क्रियाकलापहरुले मेरा स्नायू प्रणालीलाई निष्क्रय पार्छ कि भन्ने त्रासमा दिन र रातका पलपललाई गन्दै समय कटाइ रहेको छु । ढोका र झ्यालहरुवाट दुनियाँ मलाई देखेर खित्का छाडेको आभास पाउँछु । त्यस नरकवाट निस्कने प्रतिक्षामा आफ्नो शरीरलाई खुक्र्याउँदै गइरहेको छु ।
अहिले शिथिल र शक्तिहिन भएर आराम गर्ने वहानामा एक्लै आफूलाइ जीउँदो बनाउने कोशिशमा छु । मेरा निधारभरी पसिनाको चिट्‍चिटावहटले भरिएको छ । एउटा स्वतन्त्र मानिसको जीवनसंग खेलवाड गर्नेे अधिकार यो समाजलाई कहाँवाट प्राप्त भयो ? म आफू भित्रै मुरमुरी रहेको छु । आफै देखि घृणित छु कि म यहि समाजको एक सदस्यमा गनिएको छु ।म मानसिक अस्पतालवाट भर्खर भर्खर घर फर्कको हुँ । केही सुस्ताएको छु । आफूलाई पहिले जस्तै स्वस्थ र स्फुर्त महसुस गर्न नसके पनि दुनियाँको नजरमा पागल पछिको स्वस्थ बन्दै गईरहेको मान्छे ठहरिएको छु । आफ्‍नो ह्दयलाई खै कसरी वसमा राख्न सक्छु र ? मेरो सुन्दर जीवनमा पोतिएको यो पागलरुपी कालो दाग समाजको नजरमा के मेटिएला ? सम्भावनाको कुनै रेखा नै मैले देखेको छुइन । मेरो मानसपटल स्वभाविक रुपमा विगततिर रगडि नै रहेको छ । जुन घटनाक्रमलाई म भुल्नै सकिरहेको छुर्इन । सकुँ पनि कसरी ? साथीभाइसंग हाँसो ठट्टा गरेको त्यो क्षण, घर परिवार र आफन्तहरुसंगको त्यो सुमधुरता, मुस्कुराउँदै हिड्‍ने गरेका ती पलहरु, प्रकृतिसंग रमाएका यी नयनहरु, जे पनि सम्भव देख्ने साहस, मवाट सायद सधैको लागि क्षितिजमा टाढिएको छ, नफर्कने गरी अनि नभेट्‍ने गरी । म भित्रको अस्तित्व र स्वाभिमान अनि मैले सुरक्षित राखेका इज्जतहरु कहिल्यै पनि नविउँझिने गरी निधाँएको छ । अर्थहिन जीन्दगी लिएर खै किन ? के का लागि ? पृथ्वीमा भार वनी अड्‍किरहेको छ सायद जवाफ खोज्दै होला विवशतामा अल्झिएका मेरा अस्तित्व र स्वाभिमानहरु । 

(मैलें लेखेको यो पहिलो कथा हो । कुनै एउटा नाम नचलेको पुस्तकमा यो आजभन्दा ५ बर्ष अगाडि प्रकाशित भएको थियो । कम्तीमा २०० जनाले पढेको अनुमान गरेको छु । प्रतिक्रियाहरु पनि प्राप्त भएका थिए । प्राय‍‌जसोले मन पराएको पाएको थिएँ । केही पाठकहरुले यो कथा नभएर मनोवाद जस्तो भयो भन्नुभएको थियो । मलाई के लाग्छ भने शैली मनोवाद जस्तो भए पनि यो कथा हो भन्ने म ठान्दछु । आशा छ यहाँहरुको पनि प्रतिक्रियाहरु प्राप्त हुनेछन् । मेरा अरु कथाहरु क्रमशः राख्दै जानेछु ।)  

(मलाई यो लेख मन परेकोले यहाँ राखेको छु । यो कान्तिपुरबाट साभार गरिएको हो ।)

वाटरगेट काण्डपछि सत्ता छोड्न बाध्य अमेरिकी राष्ट्रपति रिचर्ड निक्सनका बारेमा एउटा ठट्टा थियो । निक्सन भन्थे रे, ‘यदि दुईवटा गल्तीले समेत एउटा ठीक परिणाम दिएनन् भने तेस्रो गल्ती पनि गरिहेर्नु पर्छ ।’
अमेरिकी राष्ट्रपति जर्ज डब्लु बुसले शनिबार आफूलाई निक्सनका असल उत्तराधिकारी सावित गरे तर इराक मामिलामा उनको तेस्रो गल्ती यति भयानक थियो कि संसारले केहीबेर विश्वाससम्म गर्न सकेन । तर जसै संसारभरिका टेलिभिजनका पर्दामा आफ्नै पासो मिलाइरहेका सद्दाम हुसेनलाई देखाइयो, अविश्वास गर्न केही बाँकी थिएन । शनिबार झिसमिसेमै जर्ज डब्लु बुसले सद्दाम हुसेनलाई मात्र होइन, अमेरिकी स्वाधीनता संग्रामबाट सूत्रबद्ध न्याय, स्वतन्त्रता र भ्रातृत्वको नारालाई पनि फाँसी दिइसकेका थिए ।

२७ वर्ष अघि इराकको दुजेलमा १ सय ४८ सियाहरूको सामूहिक हत्याका लागि सद्दाम हुसेनलाई न्यायिक कठघरामा उभ्याइनु अस्वाभाविक होइन । इराकका यी पूर्व तानाशाहका हात पाँच हजार कुर्दका रगतले पनि रंगिएका थिए । तर सद्दामलाई तिनीहरूले फाँसी दिए, जसले पछिल्ला चार वर्षमा इराकमा साढे छ लाख इराकीको हत्या गरिसकेका छन् । १ सय ४८ को हत्या फाँसीको पर्याप्त कारण हो भने साढे छ लाख इराकीको हत्याका लागि जर्ज डब्लु बुस र टोनी ब्लेयरले कम्तीमा एक दर्जनपटक आफैंले आफैंलाई मृत्युदण्डको सजाय दिनुपर्छ कि पर्दैन ? सद्दामले सार्वभौम राष्ट्र कुवेतमाथि सैनिक आक्रमण गर्नु मानवताविरोधी अपराध हुन्छ भने अमेरिका र बेलायतले अर्को सार्वभौम राष्ट्र इराकमाथि सैनिक आक्रमण गर्नु र एउटा आधुनिक राष्ट्रलाई सम्हाल्नै नसक्ने विपत्तिमा मिल्काउनु झन् ठूलो मानवताविरोधी अपराध हो कि होइन ?

यो प्रकरणमा न्यायका नाममा जति निकृष्ट नाटक मञ्चन गरियो, त्यसले अमेरिकाको छविलाई अझ विदू्रप बनाएको छ । सद्दाम ११ सय ११ दिन अमेरिकी हिरासतमा रहे । १ जुलाई २००४ मा उनलाई तथाकथित न्यायालयमा उभ्याइयो, तर सद्दामलाई फाँसी दिँदै गरेका दृश्य संसारभरिका टेलिभिजनमा बहादुरीपूर्वक प्रदर्शन गर्ने अमेरिकाले न्यायालयभित्रका असली दृश्यहरू